Garifuna’s van Livingston in Guatemala

Op weg naar Livingston (Caribische kust van Guatemala) kies ik voor de meest gebruikelijke route, via Rio Dulce. De boottocht van Rio Dulce naar Livingston is een tocht van een uur die gaandeweg steeds mooier wordt. Over Livingston is van alles te zeggen, zoals de (om eerlijk te zijn weinig voorstellende) stranden, het warme tropische klimaat en de diverse tours die je kunt doen. Wat Livingston echter naar mijn mening écht bijzonder maakt zijn de Garifuna mensen. Voor wie het niet weet: de Garifuna’s zijn de (zwarte) afstammelingen  van een mix van vrijgevochten slaven van Caribische eilanden, vooral St. Vincent en te vinden langs de Caribische kust van Belize, Guatemala, Honduras en Nicaragua.

Op het gemak genietend van een gebakken vis bij restaurant Happy Fish (zo heet het echt alhoewel de vis op mijn bord er niet echt blij uit zag) zit ik nog wat na te gniffelen omdat de medewerkster vriendelijk kwam vertellen dat de verse vis iets langer ging duren omdat deze nog niet ontdooid was. So far voor verse vis blijkbaar. Mijn tafeltje staat dicht bij straat en een sprekend op Bob Marley lijkende Garifuna spreekt me in redelijk goed Nederlands aan. We raken in gesprek en Harry blijkt in Utrecht te hebben gewoond. De reden dat hij terug is gegaan naar Livingston is naar eigen zeggen dat hij niet kon wennen aan het gejaagde gedrag van de Nederlanders, altijd maar rennen en dan ook nog eens verwachten dat iedereen altijd op tijd is! Zit wat in denk ik  bij mezelf en wellicht bevooroordeeld door zijn voorkomen komt hij niet op me over als iemand die van rennen houdt. Het was volgens hem de continue verwachting om op tijd te komen wat een onoverbrugbaar cultuurverschil voor hem bleek tussen Nederlanders en de Garifuna’s.

Harry heeft langere tijd als gids gewerkt in Livingston maar is nu een gekozen hoofd van de Garifuna’s (wordt elke 4 jaar gekozen) en is veel bezig met voedselprojecten voor de ondervoede Garifuna kinderen. Vooral aan melk blijkt een groot tekort te zijn. Hij stelt voor om me eens het echte gezicht van Livingston te laten zien, wat vooral het arme gedeelte betekent. In mijn achterhoofd klinken nog wat alarmbellen want er wordt toch wel gewaarschuwd over de veiligheid van Livingston maar mijn interesse wint het van mijn achterhoofd en we gaan op stap.

Wat voor mij persoonlijk nieuw is, is dat de zwarte bevolking ofwel de Garifuna’s totaal gescheiden leeft van de Maya’s en Ladino’s. De Garifuna cultuur is wel in het commerciële gedeelte van Livingston (waar ook de hotels en restaurantjes zijn) duidelijk merkbaar maar als we na een tiental minuten het in zijn woorden “zwarte gedeelte” van Livingston binnenlopen dan wordt me al snel duidelijk dat de levensstandaard hier fors lager ligt. Wat ook opvalt is dat de mensen hier opmerkelijk vriendelijk zijn, ze waarderen het blijkbaar oprecht dat je de moeite neemt om de “echte” Garifuna cultuur te komen bekijken en geven zonder schroom een inzicht in het dagelijkse leven. Er leven ook geen Maya’s (of eigenlijk beter gezegd Q’eqchi’ Maya’s) in dit Garifuna gedeelte, met uitzondering van één. Volgens Harry (met een grote grijns) omdat dit eigenlijk een Garifuna is die per ongeluk in een Maya lichaam is geboren. Humor is de Garifuna’s duidelijk niet vreemd.

Het thema discriminatie komt al snel naar voren en blijkt helaas nog zeer levendig aanwezig te zijn. Ik hoor het nu natuurlijk maar van één kant maar volgens Harry is het voor de zwarte Garifuna erg moeilijk om een baan te vinden, er zijn in Livingston vele malen meer Maya’s en Ladino’s waardoor de gekozen gerechtelijke macht nooit Garifuna zal zijn. Volgens zijn zeggen is het ook heel moeilijk, zo niet onmogelijk, om als Garifuna een eigen bedrijf in het commerciële / toeristische gedeelte te openen. De wandeling met de uitleg is erg interessant en ik merk dat mijn beeld van Livingston en de Garifuna’s in het bijzonder toch wel verandert. Vooral de vriendelijkheid en de openheid waarmee mensen trots hun huis laten zien (zonder dat hier iets tegenover staat) en me uitnodigen voor kop thee is hartverwarmend.

Na een gezellige en leerzame wandeling brengt Harry me terug naar het voor mij bekende gedeelte van Livingston en nemen we afscheid. Op mijn vraag of hij geen interesse heeft om voor ons tours te gaan doen als gids antwoordt hij dat hij dat altijd graag doet, gevolgd door één van zijn aanstekelijke lachen en de aanvullende opmerking: als er maar niet wordt verwacht dat ik op tijd ben!!